به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران دانشکده پرستاری و مامایی، در ابتدای این گفت‌وگو، دکتر مریدی با اشاره به اهمیت ویژه سلامت مادران در شرایط بحرانی توضیح داد که در هر جمعیت جنگ‌زده یا آواره، حدود چهار درصد از جمعیت در یک زمان مشخص باردار هستند.
 او تأکید کرد که از میان این زنان، نزدیک به پانزده درصد با عوارض مامایی جدی مواجه می‌شوند؛ عوارضی مانند لیبر متوقف یا طولانی، پره‌اکلامپسی و اکلامپسی، سپسیس، بارداری خارج از رحمی و عوارض ناشی از سقط.

چرا زایمان در مراکز درمانی ضروری است؟

دکتر مریدی با اشاره به یافته‌های مطالعات می‌گوید که در آغاز هر بحران، بسیاری از زایمان‌ها در خارج از مراکز بهداشتی و بدون حضور پرسنل آموزش‌دیده انجام می‌شود.
او در ادامه افزود: پیش‌بینی دقیق عوارض زایمانی دشوار است؛ به همین دلیل سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌کند همه زایمان‌ها باید در مراکز درمانی مجهز و توسط مراقبین ماهر انجام شود. عدم دسترسی به خدمات اورژانسی مامایی هنوز از دلایل مهم مرگ مادران و بروز برخی عوارض قابل پیشگیری  است.

 

ضرورت اطلاع‌رسانی به زنان باردار در بحران
دکتر مریدی تأکید کرد: در جمعیت‌های بحران‌زده، باید به‌طور مشخص و شفاف به زنان باردار اعلام شود که خدمات رایگان زایمان و درمان عوارض در کدام مراکز ارائه می‌شود. اطلاع‌رسانی صحیح درباره زمان و مکان این خدمات حیاتی است و می‌تواند جان بسیاری از مادران را نجات دهد».

اقدامات اولویت‌دار: تضمین مراقبت‌های حیاتی

برای ارتقای سلامت مادران باردار و نوزادان در مناطق جنگی، دکتر مریدی اقدامات اولویت‌دار زیر را برمی‌شمارد:

دسترسی به مراقبت‌های اورژانسی مامایی و نوزادی:

_ مراکز بهداشتی: باید به طور شبانه‌روزی (۲۴ساعت/ ۷روز هفته) مجهز به پرسنل ماهر در مدیریت زایمان، وسایل مورد نیاز برای زایمان طبیعی و مراقبت‌های پایه اورژانسی مامایی باشند تا عوارض احتمالی را مدیریت کنند.

_ بیمارستان‌های ارجاعی: باید دارای کادر پزشکی ماهر و تجهیزات لازم برای ارائه مراقبت‌های جامع اورژانسی مامایی و نوزادی به صورت شبانه‌روزی باشند.

_ایجاد نظام ارجاع: برقراری یک سیستم کارآمد برای انتقال بیماران از جامعه به مراکز بهداشتی یا بیمارستان‌ها و همچنین بین این دو مرکز، امری ضروری است.

_توزیع کیت‌های زایمان تمیز: در شرایطی که دسترسی به مراکز درمانی مقدور نیست، باید کیت‌های زایمان تمیز در اختیار زنان باردار و مراقبین زایمان قرار گیرد تا زایمان در منزل به شیوه‌ای بهداشتی انجام شود.

 

وسایل ضروری برای زایمان تمیز در شرایط بحرانی

وی توضیح داد که در مناطق درگیر بحران، زنانی که در ماه‌های آخر بارداری هستند ممکن است مجبور به زایمان خارج از مراکز درمانی شوند. بنابراین، بسته‌های زایمان تمیز باید در دسترس این زنان قرار گیرد و آموزش استفاده از آنها نیز ارائه شود. همچنین باید درباره اهمیت زایمان در مراکز درمانی و نحوه دسترسی به این مراکز اطلاع‌رسانی شود.
به گفته او، شناسایی نوجوانان باردار و ارجاع آنان به بیمارستان‌ها اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این گروه آسیب‌پذیرتر هستند و نیاز به حمایت و خدمات هدفمند دارند.
به علاوه توصیه می شود جهت بهبود ارائه  خدمات مراقبتی و حمایتی به این گروه، مشارکت مادران نوجوان جدید در شبکه های حمایتی همسالان پس از زایمان، تسهیل شود.

این بسته شامل وسایل بسیار ضروری است: یک شان پلاستیکی برای انجام زایمان، یک قطعه صابون برای شست‌وشوی دست‌ها، یک جفت دستکش، یک تیغ نو برای بریدن بند ناف، سه قطعه نخ یا دو کلامپ برای بستن بند ناف، دو پارچه نخی برای خشک کردن و گرم نگاه‌داشتن نوزاد و بروشورهای تصویری آموزشی.

 

مقابله با عوارض بارداری و زایمان

دکتر مریدی در ادامه تأکید کرد که زنان باردار در ماه‌های پایانی باید نزدیک‌ترین بیمارستان را شناسایی کنند و اطلاعات خدمات زایمانی، ساعات کاری و امکانات آمبولانس در سطح جامعه منتشر شود.
او افزود: در مراکز بهداشتی باید ماماهای ماهر همراه با تجهیزات و داروهای لازم حضور داشته باشند، زیرا حدود پانزده درصد زنان با عارضه تهدیدکننده حیات مواجه می‌شوند. بنابراین خدمات اورژانس مامایی و مراقبت نوزاد باید به‌صورت ۲۴ ساعته و هفت روز هفته فعال باشد. 

 

مراقبت نوزاد در شرایط بحران
دکتر مریدی  توضیح داد که دوسوم مرگ‌های نوزادی در ۲۸ روز اول تولد رخ می‌دهد و بسیاری از آنها قابل پیشگیری هستند. یکی از چالش‌ها این است که ۵ تا ۱۰ درصد نوزادان در لحظه تولد به‌طور خودبه‌خودی نفس نمی‌کشند و نیمی از آنها نیازمند احیا هستند.

 

به گفته او، برای پیشگیری از این مرگ‌ها:

_مراکز درمانی باید با وسایل احیای نوزاد، آنتی‌بیوتیک‌های درمان سپسیس و تجهیزات مراقبت از نوزاد نارس و کم‌وزن تجهیز شوند.
_مراقبین ماهر زایمانی باید در مهارت‌هایی مانند آغاز تنفس نوزاد، احیا، حفظ دمای بدن، پیشگیری از عفونت، مراقبت از بند ناف و چشم، مدیریت سپسیس و رسیدگی به نوزادان با وزن کم توانمند باشند.
در پایان، دکتر مریدی تأکید کرد که با برنامه‌ریزی صحیح، حتی در شدیدترین بحران‌ها می‌توان از جان مادران و نوزادان حفاظت کرد.