تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران - پیرامون سلامتی
سندروم مرگ ناگهانی شیرخوار؛ آنچه که هر والد باید بداند
دکتر صالحه تجلی استادیار پرستاری کودکان و مراقبت های ویژه نوزادان دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران، به تشریح یکی از مهمترین دغدغههای حوزه سلامت کودکان، یعنی سندروم مرگ ناگهانی شیرخوار (SIDS)، پرداخت؛ موضوعی که اگرچه شیوع آن کاهش یافته، اما همچنان نیازمند دقت و آگاهی والدین و مراقبان است.
سندروم مرگ ناگهانی شیرخوار چیست؟ دکتر تجلی در توضیح این پدیده گفت: سندروم مرگ ناگهانی شیرخوار، به مرگ غیرمنتظره نوزاد زیر ۱۲ ماه گفته میشود که با وجود بررسیهای دقیق پزشکی، آزمایشگاهی و کالبدشکافی، علت مشخصی برای آن یافت نمیشود.
به گفته وی، بر اساس گزارش آکادمی اطفال آمریکا (۲۰۲۲)، شیوع این مرگها حدود یک مورد در هر ده هزار تولد زنده است؛ رقمی که نسبت به سال ۱۹۹۰ کاهش چشمگیری نشان میدهد، اما همچنان قابل توجه است.
بیشترین سن بروز SIDS :
وی افزود: این سندروم عمدتاً در دورهی شیرخوارگی و بیشترین میزان آن بین ۲ تا ۴ ماهگی دیده میشود. اغلب این اتفاقات نیز در حین خواب رخ میدهد؛ بنابراین رعایت اصول ایمنی خواب مهمترین اقدام پیشگیرانه است.
اهمیت وضعیت خواب: خواباندن نوزاد به پشت
در بخش اصلی گفتوگو، دکتر تجلی با تأکید بر اینکه وضعیت خواب نوزاد مهمترین عامل در کاهش خطر SIDS است، اعلام کرد: نوزاد باید همیشه به پشت (طاقباز) خوابانده شود.
خواباندن به پهلو یا روی شکم ممنوع
او توضیح داد: در نوزادان ۴ تا ۵ ماه به بالا که توانایی غلت زدن پیدا میکنند، اگر کودک هنگام خواب به پهلو یا شکم برگردد، احتمالاً خود قادر به اصلاح وضعیت است؛ اما شروع خواب باید حتماً به پشت باشد.
بالش، پتو و تشک مناسب؛ عوامل حیاتی در ایمنی خواب
این عضو هیئتعلمی با تأکید بر اهمیت محیط خواب نوزاد گفت: استفاده از بالش تا ۶ ماهگی یا حتی یکسالگی توصیه نمیشود.
پتوهای نرم، لحافهای ضخیم، تشکهای فرورونده و وسایل تزئینی در تخت نوزاد میتوانند موجب انسداد راه هوایی شوند. بهترین گزینه، تشک سفت، سطح صاف و تخت مستقل برای نوزاد است.
او تاکید کرد که اتاق والدین، امنترین مکان برای قرار دادن تخت نوزاد است، اما خواب مشترک در یک تخت توصیه نمیشود.
دمای مناسب محیط و پرهیز از گرم کردن بیش از حد
به گفته دکتر تجلی، دمای اتاق نوزاد باید مشابه دمایی باشد که یک فرد بزرگسال راحت است. وی افزود: به طور معمول یک لایه لباس بیشتر از بزرگسالان کافی است. گرمکردن بیش از حد نوزاد، پوشاندن لایههای متعدد و استفاده از پتوهای سنگین، خطر SIDS را افزایش میدهد.
نقش حفاظتی شیر مادر
دکتر تجلی تغذیه با شیر مادر را یکی از عوامل محافظتی مهم در کاهش احتمال مرگ ناگهانی شیرخوار دانست و اظهار کرد: شیر مادر علاوه بر تقویت سیستم ایمنی، به بهبود مکانیسمهای تنفسی و عصبی نوزاد کمک کرده و نقش قابل توجهی در پیشگیری دارد.
دوری کامل از دود دخانیات
یکی از مهمترین هشدارهای دکتر تجلی، خطر قرار گرفتن نوزاد در معرض دود سیگار بود: نوزاد نباید در محیطی حضور داشته باشد که در آن دخانیات مصرف میشود.
قرار گرفتن در معرض دود یا حتی بقایای دود روی لباس، دست و دهان والدین میتواند خطر SIDS را افزایش دهد.
وی توصیه کرد والدینی که سیگار مصرف میکنند، قبل از تماس با شیرخوار، دستها و صورت خود را شستوشو داده و لباس خود را تعویض کنند.
استفاده از پستانک در هنگام خواب
وی افزود: پیش از خواب دادن نوزاد، استفاده از پستانک میتواند به باز ماندن راه هوایی کمک کند و در برخی مطالعات کاهش خطر SIDS را نشان داده است.
پیام پایانی: آموزش، کلید نجات جان شیرخواران
دکتر تجلی بر نقش آموزش والدین، مراقبان، دانشجویان و کادر درمان تأکید کرد و گفت:با چند اقدام ساده اما حیاتی میتوان بسیاری از موارد مرگ ناگهانی شیرخوار را پیشگیری آگاهی، اولین و مهمترین قدم است.
ارسال نظر