دکتر شالی با بیان اینکه گرمازدگی (Heat Stroke) یک اورژانس پزشکی است، گفت: مهم‌ترین تفاوت گرمازدگی با خستگی گرمایی، اختلال در سطح هوشیاری است. در این وضعیت، دمای مرکزی بدن معمولاً به بیش از ۴۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد و فرد ممکن است دچار کاهش سطح هوشیاری، گیجی یا بی‌هوشی شود.
وی افزود: گرمازدگی به دو نوع کلاسیک و فعالیتی تقسیم می‌شود. نوع کلاسیک در افرادی رخ می‌دهد که ناچار به حضور در محیط گرم هستند و نوع فعالیتی در افرادی مشاهده می‌شود که همزمان با قرار گرفتن در گرما، فعالیت بدنی شدید انجام می‌دهند؛ مانند ورزشکاران یا کارگران.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به گروه‌های پرخطر تصریح کرد: سالمندان، کودکان، زنان باردار، افراد دارای اضافه وزن، مبتلایان به بیماری‌های قلبی و تنفسی، افرادی که داروهای قلب، فشار خون، داروهای اعصاب یا آنتی‌هیستامین مصرف می‌کنند و همچنین افرادی که سابقه گرمازدگی دارند، بیش از سایرین در معرض خطر قرار دارند و باید مراقبت بیشتری از آنها صورت گیرد.
وی تأکید کرد: تشخیص زودهنگام علائم گرمازدگی نقش مهمی در پیشگیری از عوارض دارد. تغییرات سطح هوشیاری، تحریک‌پذیری غیرعادی، پرخاشگری، اختلال در تکلم، داغ و قرمز شدن پوست، سردرد، تپش قلب، تنگی نفس و تهوع از مهم‌ترین علائم این وضعیت هستند. در گرمازدگی کلاسیک معمولاً پوست خشک و داغ است، اما در نوع فعالیتی ممکن است پوست مرطوب و همراه با تعریق باشد.
شالی درباره اقدامات اولیه در مواجهه با فرد گرمازده گفت: نخستین اقدام، انتقال فرد به محیطی خنک و دور از نور مستقیم خورشید است. لباس‌های اضافی باید از تن بیمار خارج شود و فرآیند خنک‌سازی آغاز شود. در صورت امکان، غوطه‌ور کردن فرد در آب خنک مؤثرترین روش است، اما اگر این امکان وجود نداشت، می‌توان با مرطوب کردن بدن و استفاده از پنکه یا بادبزن، خنک‌سازی تبخیری را انجام داد. همچنین استفاده از کیسه یخ در نواحی زیر بغل و کشاله ران، در کنار سایر روش‌های خنک‌سازی، توصیه می‌شود.
وی خاطرنشان کرد: استفاده از آب بسیار سرد توصیه نمی‌شود، زیرا ممکن است باعث لرز و کاهش اثربخشی خنک‌سازی شود. اگر فرد هوشیار باشد، می‌توان به او مایعات خنک، اما نه یخ، داد. در صورت کاهش سطح هوشیاری، نباید هیچ‌گونه مایع یا خوراکی از راه دهان به بیمار داده شود. همچنین مصرف داروهایی مانند استامینوفن و ایبوپروفن در گرمازدگی مؤثر نیست و توصیه نمی‌شود.
این عضو هیئت علمی درباره راهکارهای پیشگیری از گرمازدگی نیز اظهار کرد: نوشیدن منظم آب و مایعات، حتی پیش از احساس تشنگی، مهم‌ترین اقدام پیشگیرانه است. استفاده از لباس‌های نخی، گشاد و رنگ روشن، بهره‌گیری از کلاه لبه‌دار یا چتر، استراحت‌های دوره‌ای در سایه و پرهیز از حضور طولانی‌مدت در ساعات اوج گرما، به‌ویژه بین ساعت ۱۰ صبح تا ۵ بعدازظهر، از دیگر توصیه‌های مهم برای عزاداران است.
وی افزود: افراد باید علائم اولیه خستگی گرمایی مانند ضعف، بی‌حالی، تپش قلب و تهوع را جدی بگیرند و در صورت مشاهده علائم هشداردهنده مانند اختلال هوشیاری، بلافاصله فعالیت را متوقف کرده، به محیطی خنک منتقل شوند و تا رفع کامل علائم، از قرار گرفتن مجدد در معرض گرما خودداری کنند.
شالی با اشاره به مواردی که نیازمند تماس فوری با اورژانس است، گفت: از دست رفتن هوشیاری، تشنج، انقباضات غیرطبیعی عضلات، مشکلات تنفسی متوسط تا شدید، استفراغ‌های مکرر و تداوم علائم با وجود اقدامات خنک‌سازی، از مهم‌ترین مواردی هستند که نیاز به مداخله فوری نیروهای اورژانس دارند.
وی در پایان تأکید کرد: گرمازدگی حتی در صورت بهبود ظاهری بیمار پس از خنک‌سازی نیز می‌تواند به اندام‌های حیاتی مانند قلب، کبد و کلیه آسیب برساند؛ بنابراین بررسی پزشکی پس از بهبود علائم ضروری است. همچنین استقرار پایگاه‌های امدادی، تأمین آب آشامیدنی، ایجاد محل‌های سایه‌دار برای استراحت، آموزش عمومی درباره علائم گرمازدگی و توجه ویژه به گروه‌های پرخطر، از مهم‌ترین اقدامات برای کاهش عوارض ناشی از گرما در تجمعات گسترده به شمار می‌رود.