تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران - پیرامون سلامتی
دوپینگ شناختی یک واقعیت است یا افسانه؟
دکتر زکیه غلباش قره بلاغی، استادیار روانپرستاری دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در این ویدئو به بررسی ابعاد علمی و پیامدهای مصرف روزافزون «نوتروپیکها» یا تقویتکنندههای شناختی پرداخت. به گفته او، افزایش رقابت تحصیلی و فشارهای شغلی، نیاز به تمرکز، حافظه و استدلال بالا را بیشتر کرده و همین مسئله موجب گرایش برخی افراد به داروهای موسوم به «اسمارتدراگ» شده است.
ابهام در اثربخشی داروهای تقویتکننده شناختی
دکتر غلباش تأکید کرد که با وجود تبلیغات گسترده، همچنان شواهد علمی کافی برای اثربخشی این داروها در افراد سالم وجود ندارد. نوتروپیکها طیف وسیعی از داروها، مکملهای غذایی و ترکیبات گیاهی مانند کافئین و جینسِنگ را شامل میشوند؛ ترکیباتی که مصرف بیرویه آنها میتواند خطرناک باشد.
خطرات سوءمصرف محرکها در دانشآموزان و دانشجویان
وی با اشاره به سوءمصرف داروهای محرک افزود این داروها در اصل برای درمان اختلالاتی مانند ADHD، برخی مشکلات رفتاری، سندرم خستگی مزمن و نارکولپسی تجویز میشوند. با این حال بسیاری از دانشآموزان و دانشجویان این داروها را بدون نسخه و از بازار آزاد تهیه میکنند؛ داروهایی که اغلب تاریخگذشته، نامعتبر یا تقلبی هستند.
عوارض جدی داروهای محرک
به گفته او، مصرف خودسرانه این داروها میتواند پیامدهای زیر را به همراه داشته باشد: افزایش فشار خون و ضربان قلب، بیاشتهایی و مشکلات گوارشی، اختلال خواب، اضطراب و تنش شدید، وابستگی دارویی و بروز سندرم قطع
راهکارهای ایمن برای تقویت عملکرد ذهنی
دکتر غلباش تأکید کرد که «هوشمند شدن با قرص اتفاق نمیافتد». او راهکارهای علمی و سالم برای افزایش توان شناختی را شامل موارد زیر دانست:• خواب کافی و باکیفیت• رژیم غذایی سالم و غنی از آنتیاکسیدان• فعالیت بدنی منظم، بهویژه ورزشهای هوازی• مدیریت استرس• استفاده مستمر از بازیها و تمرینهای شناختی
درخواست برای افزایش آگاهی و آموزش در محیطهای دانشگاهی
این عضو هیئت علمی در پایان، خواستار توجه بیشتر دانشگاهها به آگاهسازی درباره خطرات مصرف خودسرانه داروهای محرک شد و بر اهمیت ترویج سبک زندگی سالم برای بهبود پایدار عملکرد شناختی تأکید کرد.

ارسال نظر