اولین حق هر شیرخوار: تغذیه با شیرمادر
در سالهای اخیر، موضوع تغذیه با شیر مادر بیش از پیش در مرکز توجه خانوادهها و نظامهای سلامت قرار گرفته است؛ موضوعی حیاتی که نقش تعیینکنندهای در رشد و آینده کودکان دارد. به همین منظور، گفتوگویی انجام دادهایم با دکتر ستاره تاجداری استادیار دانشکده پرستاری و مامایی تا از نگاه ایشان درباره اولین و اساسیترین حق هر شیرخوار، یعنی تغذیه با شیر مادر سخن بگوییم؛ حقی که ریشه در توصیههای علمی، دینی و اجتماعی دارد و سلامت نسل آینده را تحت تأثیر قرار میدهد.
تغذیه با شیر مادر از نخستین لحظههای پس از تولد تا پایان دومین سال زندگی، در اسلام، علم پزشکی و نظامهای بهداشت جهانی یک اصل بنیادین شناخته میشود؛ اصلی که به گفته دکتر تاجداری نخستین و اساسیترین حق الهی هر شیرخوار است. او معتقد است که دوران شیرخوارگی، حساسترین و تأثیرگذارترین مرحله رشد انسان است؛ مرحلهای که کیفیت تغذیه در آن، نه تنها سلامت امروز کودک بلکه آینده جسمی، ذهنی، روانی و حتی اجتماعی او را شکل میدهد.این اهمیت بهقدری واضح است که در قرآن کریم نیز بر تغذیه نوزاد از شیر مادر و تداوم آن به مدت دو سال توصیه شده است؛ موضوعی که در آیه 14 سوره لقمان و آیه 233 سوره بقره آمده است. از سوی دیگر، سازمان بهداشت جهانی نیز هفته اول آگوست را «هفته جهانی ترویج تغذیه با شیر مادر» نامگذاری کرده است تا تمامی جوامع به نقش مادران در سلامت نسل آینده توجه بیشتری داشته باشند.
ضرورت شیردهی در عصر امروز؛ چالشها و هشدارها
چرا شیر مادر، کاملترین غذا برای نوزاد است؟
- ترکیب متغیر و هوشمند : در روزهای اول پس از زایمان شیر مادر با نام آغوز، ماک یا کلستروم شناخته میشود که زردرنگ و غلیظ است. این شیر حاوی انواع آنتیبادی بوده که ایمنی نوزاد را در برابر انواع بیماریها تأمین میکند. به همین دلیل، این شیر به عنوان بهترین واکسن برای حفاظت از نوزاد شناخته میشود و بر تغذیه کودک با آغوز، تأکید ویژه می شود. این ترکیب براساس نیاز شیرخوار و متناسب با سن او، تغییر می کند. در پایان شش ماهگی، غذای کمکی برای شیرخوار اغاز می گردد و به تدریج افزایش می یابد.
- دسترسی آسان، همیشگی و بدون آلودگی : شیر مادر با ترکیبی بی نظیر، شبانه روز و متناسب با نیاز شیرخوار آماده و دردسترس است و تغذیه شیرخوار را برای مادر و پدر تسهیل می کند. دیگر نیازی به تهیه شیر خشک، جوشاندن آب، شستشو و ضدعفونی شیشه شیر و پستانک نیست.
- مقوی و سالم: شیر مادر، پاکیزه، بهداشتی و با گرمایی مطلوب به منظور رفع گرسنگی و تشنگی شیرخوار (تأمین انرژی و آب مورد نیاز) و تقویت سیستم ایمنی شیرخوار در اختیار او قرار میگیرد.
- تضمین سلامتی و هضم و جذب آسان: تناسب و تعادل در املاح و مواد معدنی، کربوهیدرات ها، چربی ها و پروتئینهای شیر مادر متناسب با سن شیرخوار، ضمن هضم و جذب اسان یک غذای کامل برای نوزاد محسوب می شود. زیرا تمامی ترکیبات ضروری برای رشد جسمی، ذهنی و هوشی بهینه، تکامل مغزی و سلامت جسمانی کودک را در هر مرحله از رشد فراهم میکند.
- بهبود رشد فک و دندان : مکیدن شیر توسط شیرخوار باعث میشود تا رشد و تکامل فک و دندانهای نوزاد به خوبی انجام شود. در نوزادانی که از طریق شیر مادر تغذیه میشوند، احتمال ابتلا به پوسیدگیهای دندانی که به دلیل استفاده از پستانک و یا تغذیه مصنوعی صورت میگیرد، بسیار کاهش مییابد.
- ارزان تر و با صرفه اقتصادی: در تغذیه شیرخوار با شیر مادر، نیازی به تهیه سایر منابع شیر نظیر شیر خشک نیست و همین امر باعث کاهش هزینههای اقتصادی خانواده میشود.
مزایای کوتاهمدت و بلندمدت شیردهی
دکتر تاجداری تأکید میکند که مزایای شیردهی تنها محدود به دوران نوزادی نیست؛ بلکه تأثیر آن تا بزرگسالی ادامه پیدا میکند.فواید شیردهی برای مادر
اهمیت حمایت پدر و خانواده
توصیه پایانی دکتر تاجداری به مادران
در پایان این گفتوگو، او چنین جمعبندی میکند:«شیردهی نه تنها یک توصیه پزشکی یا دینی، بلکه یک ضرورت حیاتی برای سلامت کودک است. مادران عزیز شیردهی را بهموقع، کامل و طبق مدت توصیهشده انجام دهند تا فرزندشان بتواند از همه فواید بینظیر این نعمت الهی بهرهمند شود.»
ارسال نظر