تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران - پیرامون سلامتی
بازگشت به زندگی پس از زایمان؛ از تغذیه و ورزش تا بازیابی وزن
دوران پس از زایمان، دورهای حیاتی برای ترمیم جسمی و بازگشت مادر به روند عادی زندگی است، دکتر فرناز فرنام، استاد مامایی و سلامت باروری دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در نهمین سلسله آموزشهای خود با عنوان «سلامت از تولد تا سالمندی»، به بررسی فرآیندهای پس از زایمان، رفع باورهای نادرست و راهکارهای بازگشت به وضعیت جسمانی پیش از بارداری پرداخته است.
۱. معجزه حرکت؛ ضرورت تحرک زودهنگام
دکتر فرنام با تأکید بر اینکه «تحرک، دشمن اصلی لخته شدن خون است»، اسطوره استراحت مطلق پس از زایمان یا سقط را رد کرد.
- پیادهروی: مادران میتوانند بلافاصله پس از زایمان (حتی با وجود اپیزیوتومی یا سزارین پس از کسب هوشیاری کامل و اجازه پزشک) راه بروند. این امر احتمال آمبولی را به شدت کاهش میدهد.
- ورزشهای فعال: انجام فعالیتهای ورزشی سنگینتر (مانند والیبال و بسکتبال) برای مادران سزارینشده پس از ۶ هفته و برای سایرین در صورت آمادگی جسمانی، از هفته چهارم منطقی و مجاز است.
۲. تغذیه؛ پایان باورهای سنتی محدودکننده
یکی از نکات کلیدی مورد بحث، اصلاح رژیم غذایی پس از زایمان است:
آبرسانی: مصرف مقادیر کافی آب برای بدن در دوران شیردهی الزامی است.
لبنیات؛ منبع حیاتی کلسیم: برخلاف باورهای طب سنتی که لبنیات را «سرد» دانسته و منع میکنند، دکتر فرنام مصرف آن را برای جبران کمبود کلسیم و پروتئین مادر ضروری میداند.
میوه و سبزیجات: مصرف انواع سالادها و سبزیجات رنگارنگ به دلیل وجود ویتامینهای ضروری، برای ترمیم بافتهای بدن مادر و بهبود کیفیت شیردهی توصیه اکید میشود.
۳. بهداشت و ایمنی روزمره
استحمام: دوش گرفتن بلافاصله پس از زایمان (با رعایت ملاحظات مربوط به چسبهای ضدآب در محل زخم سزارین) مجاز است و به رفع خستگی مادر کمک میکند.
رانندگی: به دلیل نیاز به هوشیاری و واکنش سریع، توصیه میشود مادران تا حدود ۲ هفته پس از زایمان از رانندگی اجتناب کنند.
روابط زناشویی: بازگشت به فعالیتهای جنسی بر اساس پروتکلهای مراقبتی، به ۶ هفته یا ۴۰ روز پس از زایمان موکول میشود.
۴. مدیریت وزن؛ بازگشت به اعداد ایدهآل
دکتر فرنام روند کاهش وزن فیزیولوژیک پس از زایمان را اینگونه تشریح کرد:
کاهش وزن اولیه: ۵ تا ۷ کیلوگرم بلافاصله پس از زایمان.
کاهش ثانویه: ۱ تا ۳ کیلوگرم در ۲ تا ۳ هفته اول.
هدف نهایی: انتظار میرود مادر تا پایان هفته ششم، مجموعاً ۱۰ کیلوگرم وزن از دست بدهد.
این متخصص حوزه مامایی در پایان خاطرنشان کرد که «وزنگیری مناسب» در دوران بارداری (حدود ۱۱.۵ کیلوگرم برای افراد با BMI نرمال) و داشتن فعالیت بدنی مستمر در طول بارداری، دو رکن اصلی برای بازگشت سریع و سلامت به وزن پیش از بارداری است.
ارسال نظر