تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران - پیرامون سلامتی
روش های غربالگری سرطان و اهمیت آن
سرطان هنوز یکی از مهمترین دغدغههای سلامت در جهان و ایران است، اما پیشرفتهای پزشکی نشان دادهاند که تشخیص زودهنگام میتواند مسیر بیماری را کاملاً تغییر دهد. در گفتوگویی با دکتر پگاه مطوری پور، استادیار پرستاری داخلی جراحی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران به بررسی مفهوم غربالگری و نقش آن در پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان پرداختهایم.
غربالگری یعنی پیدا کردن بیماری قبل از ظهور علائم
به گفته دکتر مطوری پور، غربالگری یا اسکرینینگ یکی از مهمترین ابزارهای پیشگیری در نظام سلامت است. در این مرحله ممکن است بیماری در بدن شکل گرفته باشد، اما هنوز هیچ علامتی ایجاد نکرده است. هدف غربالگری این است که بیماری پیش از بروز علائم شناسایی شود تا درمان در سریعترین زمان ممکن آغاز شود.به همین دلیل امروزه پزشکان تأکید میکنند که اگر سرطان در مراحل اولیه تشخیص داده شود، در بسیاری از موارد قابل درمان یا قابل کنترل برای مدت طولانی خواهد بود.
غربالگری فقط برای بیماران نیست
یکی از باورهای اشتباه در جامعه این است که آزمایشهای غربالگری فقط برای افرادی است که علائم بیماری دارند. در حالی که مخاطب اصلی غربالگری افراد سالم هستند؛ افرادی که در زندگی روزمره خود هیچ نشانهای از بیماری ندارند، اما ممکن است در مراحل اولیه یک بیماری قرار داشته باشند.
شایعترین سرطانهایی که باید غربالگری شوند
بر اساس آمارهای جهانی و داخلی، برخی سرطانها شیوع بیشتری دارند و به همین دلیل برنامههای غربالگری برای آنها اهمیت ویژهای دارد، از جمله:
- سرطان سینه
- سرطان معده
- سرطان روده بزرگ
- سرطان پروستات
- سرطان ریه
مهمترین روشهای غربالگری سرطان
دکتر مطوری پور به چند روش رایج و مهم غربالگری اشاره میکند:
غربالگری سرطان سینه: خانمها باید از سن بلوغ معاینه ماهانه سینه را انجام دهند. همچنین انجام ماموگرافی از ۴۰ سالگی بهصورت سالانه توصیه میشود و پس از ۵۴ سالگی در صورت طبیعی بودن نتایج، هر دو سال یکبار تکرار میشود. افرادی که سابقه خانوادگی سرطان سینه دارند باید یک دهه زودتر این آزمایش را آغاز کنند.
غربالگری سرطان دهانه رحم: آزمایش پاپ اسمیر که نمونهبرداری از دهانه رحم است، از چند سال پس از ازدواج آغاز میشود و هر سه سال یکبار تا سن ۶۶ سالگی انجام میشود.
غربالگری سرطان پروستات: مردان از ۵۰ سالگی باید سالانه آزمایش خون PSA انجام دهند تا فعالیتهای غیرطبیعی در بافت پروستات بررسی شود.
غربالگری سرطانهای گوارشی: برای تشخیص زودهنگام سرطان روده بزرگ، انجام آزمایش خون مخفی در مدفوع از ۴۰ سالگی بهصورت سالانه توصیه میشود.
غربالگری سرطان ریه: افراد پرخطر، بهویژه کسانی که سیگار مصرف میکنند یا سابقه مصرف داشتهاند، بهتر است از ۵۵ سالگی به بعد سالانه سیتیاسکن ریه انجام دهند.
ترس از نتیجه آزمایش؛ مانع بزرگ غربالگری
به گفته ایشان، یکی از دلایل اصلی تعویق در انجام غربالگری، ترس از مثبت شدن نتیجه آزمایش است. در حالی که تجربههای پزشکی نشان داده است که تشخیص زودهنگام سرطان میتواند شانس درمان کامل یا دورههای طولانی خاموشی بیماری را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
یک آزمایش ساده، یک فرصت بزرگ
بسیاری از آزمایشهای غربالگری ساده، سریع و غیرتهاجمی هستند و زمان زیادی از افراد نمیگیرند. به همین دلیل متخصصان حوزه سلامت تأکید میکنند که انجام منظم این آزمایشها میتواند جان افراد زیادی را نجات دهد و کیفیت زندگی آنها را به طور قابل توجهی افزایش دهد.
ارسال نظر