تأثیر بر تعادل هورمونی زنان

یکی از مهم‌ترین محورهای سلامت باروری، تعادل هورمون‌های جنسی به‌ویژه استروژن است، در دوران یائسگی، به دلیل کاهش یا قطع ناگهانی ترشح استروژن، زنان ممکن است با علائمی مانند گرگرفتگی، اختلال خواب و تغییرات خلقی مواجه شوند، برخی مطالعات نشان داده‌اند که روزه‌داری ماه رمضان می‌تواند بر تنظیم سطح هورمون‌ها تأثیر مثبت بگذارد و در برخی موارد به بهبود نسبی سطح استروژن کمک کند، این موضوع می‌تواند در کاهش برخی علائم دوران یائسگی نقش داشته باشد، از سوی دیگر، در زنانی که دچار افزایش هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) هستند، مانند مبتلایان به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)، روزه‌داری می‌تواند با کاهش سطح تستوسترون و آندروژن آزاد، به بهبود وضعیت هورمونی کمک کند، این تغییرات ممکن است در بهبود نظم قاعدگی و ارتقای توان باروری مؤثر باشند،

تأثیر بر شاخص‌های متابولیک و وزن

سلامت متابولیک ارتباط مستقیم با سلامت باروری دارد، شاخص‌هایی مانند نمایه توده بدنی (BMI)، دور کمر و پروفایل چربی خون از عوامل مهم در عملکرد طبیعی تخمدان‌ها محسوب می‌شوند، مطالعات آینده‌نگر نشان داده‌اند که روزه‌داری در ماه رمضان می‌تواند منجر به کاهش نمایه توده بدنی و کاهش دور کمر، به‌ویژه در افراد دارای اضافه‌وزن یا چاقی شود، همچنین بهبود پروفایل چربی خون در برخی افراد گزارش شده است، این تغییرات متابولیک می‌توانند به تنظیم بهتر محور هورمونی و در نتیجه بهبود سلامت باروری کمک کنند.نکته مهم آن است که کاهش موقت برخی هورمون‌های مردانه در این دوره، تأثیر منفی معناداری بر قدرت عضلانی در مردان نشان نداده است، زیرا این دوره محدود به یک ماه است و با تغذیه مناسب در وعده‌های سحر و افطار قابل جبران است.

سلامت روان و ارتباط آن با باروری

استرس، اضطراب و افسردگی می‌توانند بر محور هیپوتالاموس–هیپوفیز–تخمدان تأثیر گذاشته و چرخه قاعدگی و باروری را تحت تأثیر قرار دهند. یکی از نگرانی‌های مطرح، اختلال خواب در ماه رمضان و پیامدهای روانی احتمالی آن است، با این حال، مطالعات انجام‌شده نشان داده‌اند که روزه‌داری ماه رمضان به طور معناداری باعث افزایش اضطراب، استرس یا افسردگی نمی‌شود. در صورت مدیریت صحیح خواب و تغذیه، سلامت روان افراد حفظ می‌شود و این موضوع می‌تواند به پایداری عملکرد هورمونی کمک کند،

چرخه قاعدگی در دختران نوجوان و زنان در سنین باروری

یکی از پرسش‌های رایج این است که آیا روزه‌داری می‌تواند باعث بی‌نظمی قاعدگی شود؟ شواهد موجود نشان می‌دهد که روزه‌داری در صورت تغذیه مناسب در فاصله افطار تا سحر، معمولاً موجب بی‌نظمی پایدار در چرخه قاعدگی نمی‌شود، در برخی موارد تغییرات خفیفی در میزان خونریزی گزارش شده است؛ گاهی اندکی افزایش و در برخی موارد کاهش حجم خون قاعدگی مشاهده شده، اما این تغییرات معمولاً گذرا بوده و آسیبی به چرخه طبیعی قاعدگی وارد نمی‌کند.

بهبود وضعیت دفاعی بدن و سلامت عمومی

روزه‌داری با فعال‌سازی سازوکارهای تنظیمی بدن می‌تواند به بهبود عملکرد سیستم‌های محافظتی بدن کمک کند. افزایش ظرفیت دفاعی بدن در برابر آسیب‌های سلولی و بهبود کارکرد متابولیک از جمله اثراتی است که در برخی مطالعات گزارش شده است. از آنجا که سلامت عمومی، سلامت متابولیک و سلامت هورمونی به‌شدت به یکدیگر وابسته‌اند، بهبود این شاخص‌ها می‌تواند به طور غیرمستقیم در ارتقای سلامت باروری نقش داشته باشد، در مجموع، شواهد علمی نشان می‌دهد که روزه‌داری با الگوی ماه رمضان، در صورت رعایت اصول تغذیه صحیح و سبک زندگی سالم، می‌تواند اثرات مثبتی بر تعادل هورمونی، شاخص‌های متابولیک، چرخه قاعدگی و حتی برخی علائم یائسگی داشته باشد، سلامت باروری بخشی از سلامت عمومی زنان است و هر عاملی که بتواند تعادل متابولیک، روانی و هورمونی را بهبود بخشد، می‌تواند در این مسیر نقش حمایتی ایفا کند.