تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران - پیرامون سلامتی
بخش هفتم سلامت از تولد تا سالمندی؛ روند بازگشت تغییرات آناتومی مادر بعد از زایمان
دکتر فرناز فرنام استاد مامایی و سلامت باروری دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در جلسه هفتم سلسه آموزش های سلامت از تولد تا سالمندی؛ دربارهی روند بازگشت اندامهای تولیدمثلی پس از زایمان به وضعیت پیش از بارداری توضیح می دهد. پس از زایمان، بدن مادر بهتدریج دچار تغییراتی میشود تا به حالت طبیعی خود بازگردد. این روند در اندامهای مختلف سرعت و ویژگیهای متفاوتی دارد.
تغییرات سینه در دوران بارداری و شیردهی
سینه ها بزرگتر و پرخونتر میشوند و به دلیل تولید شیر، تغییراتی در بافت آنها ایجاد میشود. این افزایش حجم ممکن است باعث احساس سنگینی و حتی درد در ناحیه شانه، بازو و کمر شود. استفاده از لباس های مناسب و حمایتی میتواند به کاهش این ناراحتیها کمک کند. پس از پایان دوران شیردهی،سینه ها بهتدریج به وضعیت پیش از بارداری نزدیک میشوند، هرچند ممکن است کاملاً مشابه قبل نشوند.
تخمدانها و بازگشت تخمکگذاری
یکی از پرسشهای مهم پس از زایمان، زمان بازگشت تخمکگذاری است. در مادرانی که شیردهی ندارند، تخمکگذاری میتواند حتی از حدود سه هفته پس از زایمان آغاز شود، اما معمولاً حدود شش هفته بعد اتفاق میافتد.
در مادرانی که بهصورت انحصاری به نوزاد شیر میدهند، بازگشت تخمکگذاری ممکن است به تعویق بیفتد و معمولاً حدود چهار تا شش ماه پس از زایمان رخ دهد. البته باید توجه داشت که شیردهی روش مطمئن پیشگیری از بارداری نیست و احتمال بارداری حتی پیش از اولین قاعدگی وجود دارد.
بازگشت رحم به حالت طبیعیرحم در دوران بارداری بهطور قابلتوجهی بزرگ میشود تا بتواند جنین را در خود جای دهد. پس از زایمان، فرایندی به نام «پسرفت رحم» رخ میدهد که طی آن رحم بهتدریج کوچک میشود و به اندازه و وضعیت طبیعی خود بازمیگردد. این روند معمولاً تا حدود شش هفته پس از زایمان تکمیل میشود.
سزارین و تأثیر آن در بارداریهای بعدی
در مواردی که زایمان به روش سزارین انجام میشود، برشی روی دیواره رحم ایجاد میشود. محل این برش در بارداریهای بعدی اهمیت دارد، زیرا میتواند بر نحوه لانهگزینی جفت و روند بارداری اثر بگذارد. بنابراین سابقه سزارین باید در مراقبتهای بعدی مدنظر قرار گیرد.
تغییرات واژن پس از زایمان
یکی از باورهای رایج این است که واژن پس از زایمان هرگز به حالت قبل بازنمیگردد. این تصور کاملاً درست نیست. در بسیاری از موارد، بهویژه با روشهای استاندارد زایمان در مراکز درمانی و مراقبت صحیح از اپیزیوتومی، بافتها تا حد زیادی به وضعیت طبیعی نزدیک میشوند.
در مورد بخیههای اپیزیوتومی نیز معمولاً جای زخم طی چند ماه کمرنگتر شده و به رنگ پوست اطراف نزدیک میشود.
هشدار درباره مداخلات زیبایی غیرضروری
برخی اقدامات با عنوان جوانسازی واژن، بهویژه روشهای لیزری، تبلیغ میشوند. اما شواهد علمی کافی برای اثبات اثربخشی این روشها وجود ندارد و ممکن است این مداخلات عوارضی نیز به همراه داشته باشند. بنابراین انجام چنین اقدامات غیرضروری توصیه نمیشود.
همچنین استفاده از کرمها یا محصولات سفیدکننده برای ناحیه تناسلی توصیه نمیشود، زیرا این تغییرات پوستی معمولاً طبیعی هستند و بهمرور زمان بهبود مییابند.
ارسال نظر